मुंबई: सध्या सायबर भामटे विविध फसवणूक पद्धतींनी नागरिकांची आर्थिक लूट करत आहेत. विशेषतः ‘मोफत कार्ड’च्या मोहाने अनेक नागरिकांचे बँक खात्यातून पैसे गायब होण्याचे प्रकार समोर आले आहेत. सिम स्वॅपिंगच्या माध्यमातून या फसवणुकीत वाढ झाली असून, पोलिसांनी नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.
सध्या, सायबर गुन्हेगार ‘मोफत कार्ड’च्या मोहात लोकांना आकर्षित करून त्यांची वैयक्तिक माहिती गोळा करत आहेत. या फसवणुकीत भामटे बँक अधिकारी असल्याचे भासवून पॅनकार्ड, आधार, मोबाइल क्रमांक, जन्मतारीख यासारखी महत्त्वाची माहिती मागवतात. या माहितीचा वापर करून ते बनावट कागदपत्रे तयार करून टेलिकॉम कंपन्यांकडे सिमसाठी अर्ज करतात.
सिम स्वॅपिंग प्रक्रियेत, भामटे मूळ सिम बंद करून नवीन सिम मिळवतात. या नवीन सिमद्वारे त्यांना ओटीपी आणि बँक अलर्ट मिळतात, ज्याचा वापर करून ते त्वरित बँक खात्यातून पैसे काढतात. यासाठी ते म्यूल अकाउंट किंवा प्रीपेड वॉलेटचा वापर करतात, ज्यामुळे त्यांना पैसे काढणे सोपे जाते.
पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सायबर गुन्हेगार फिशिंग कॉल्स, बनावट केव्हायसी/नोकरी अर्ज, डार्क वेबवरील लीक डेटाबेस, सोशल मीडिया प्रोफाइल आणि बनावट ॲप्सद्वारे पीडितांची माहिती गोळा करतात. यामुळे नागरिकांना सावध राहण्याची आवश्यकता आहे.
फसवणूक करण्यासाठी भामटे अनेकदा बनावट कागदपत्रे वापरून नवीन सिम मिळवतात. मूळ सिम बंद झाल्यावर ओटीपी आणि संदेश फसवणूक करणाऱ्याला मिळतात. यामुळे बँक, यूपीआय, ई-मेल आणि सोशल मीडिया खात्यांमध्ये प्रवेश मिळवून आर्थिक फसवणूक केली जाते.
या फसवणुकीतून वाचण्यासाठी नागरिकांनी काही गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात. कोणतीही ऑफर किंवा अर्ज न करता आलेली ऑफर असुरक्षित असते. फोन किंवा व्हाट्सअॅपवर पूर्ण केवायसीची मागणी केली जात असल्यास सावध राहा. रिचार्ज असूनही अचानक मोबाइल नेटवर्क बंद होणे, स्वतः न केलेल्या व्यवहारांसाठी ओटीपी किंवा अलर्ट मिळणे आणि परवानगी न देता बँक खात्यातून पैसे वळणे यावर लक्ष ठेवा.
याबाबत तक्रार नोंदवण्यासाठी नागरिकांना त्यांच्या बँकेच्या ग्राहक सेवा विभागाशी संपर्क साधण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. तसेच, cybercrime.gov.in या संकेतस्थळावर तक्रार नोंदवता येईल.
सायबर गुन्ह्यांच्या वाढत्या घटनांमुळे पोलिसांनी नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे. सायबर गुन्हेगारांच्या तावडीत येण्यापासून वाचण्यासाठी नागरिकांनी सतत जागरूक राहणे आवश्यक आहे.
पत्रकार -
