**संक्षिप्त:** इराण युद्धामुळे खतेच्या किंमतींमध्ये मोठा वाढ होऊ शकतो, ज्यामुळे जागतिक अन्न सुरक्षेला गंभीर धोका निर्माण होऊ शकतो.
मुख्य मुद्दे:
– इराणने होर्मूझ सामुद्रधुनी बंद करण्याचा इशारा दिला आहे.
– खते उत्पादनासाठी नैसर्गिक वायू आवश्यक आहे, ज्यावर जागतिक कृषी अवलंबून आहे.
– होर्मूझ सामुद्रधुनीतून एक तृतीयांश युरिया व्यापार होतो.
– खते न येण्यामुळे शेतकऱ्यांना उत्पादन खर्च वाढवणे किंवा अन्य पर्याय स्वीकारणे भाग पडेल.
– खाद्य उत्पादनात स्थायी कमी येऊ शकते, ज्यामुळे अन्न सुरक्षेला धोका होऊ शकतो.
इराण युद्धामुळे होणारा खतेचा धक्का
इराण युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर, होर्मूझ सामुद्रधुनी बंद करण्यात येण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे, ज्यामुळे जागतिक खतेच्या बाजारात एक मोठा धक्का येऊ शकतो. या सामुद्रधुनीतून एक तृतीयांश युरिया ट्रेड होतो, जो शेतकऱ्यांना आवश्यक असलेल्या खतेचा मुख्य स्रोत आहे.
नैसर्गिक वायू आणि खते
आधुनिक कृषी तंत्रज्ञान नैसर्गिक वायूवर अवलंबून आहे, ज्यामुळे अमोनिया तयार होते. युरिया ही सर्वाधिक वापरली जाणारी नायट्रोजन खते आहे, जी शेतकऱ्यांना आवश्यक आहे. त्यामुळे, होर्मूझ सामुद्रधुनी बंद झाल्यास, युरिया, अमोनिया आणि लिक्विफाइड नैसर्गिक गॅस (LNG) च्या शिपमेंटमध्ये विलंब होईल, जो शेतकऱ्यांच्या उत्पादनावर गंभीर परिणाम करेल.
शेतकऱ्यांचे निर्णय
शेतकऱ्यांना खतेच्या किंमतीत वाढ होण्यास भाग पडेल, ज्यामुळे त्यांना उत्पादन कमी करणे, किंमतीत वाढ करणे किंवा विविध पिकांचे उत्पादन करणे आवश्यक होईल. यामुळे अन्न उत्पादनात कमी येऊ शकते, जे जागतिक अन्न सुरक्षेला गंभीर धोका निर्माण करेल.
स्वयंपूर्णता आणि आंतरराष्ट्रीय बाजार
काही देशांकडे खते असले तरी, स्वयंपूर्णता कमी आहे. भारत युरिया उत्पादनासाठी होर्मूझमधून LNG आयात करतो, तर ब्राझील सोयाबीन आणि मका उत्पादनासाठी आयातित खत्यांवर अवलंबून आहे. त्यामुळे या संकटामुळे जागतिक अन्न किंमतींमध्ये वाढ होऊ शकते.
निष्कर्ष
जर होर्मूझ सामुद्रधुनी बंद झाली, तर खते उत्पादनावर परिणाम होईल आणि जागतिक अन्न सुरक्षेला गंभीर धोका निर्माण होईल. इराण युद्धामुळे येणारा ‘खतेचा धक्का’ एक गंभीर चिंतेचा विषय आहे, जो जागतिक अन्न बाजारात स्थायी परिणाम निर्माण करेल.
पत्रकार -
