
**सारांश:** नागपुर पोलीसांनी ‘AI निरीक्षक’ प्रणाली सुरू केली आहे, जी गर्दी नियंत्रणासाठी एक अत्याधुनिक उपाय आहे.
मुख्य मुद्दे:
– नागपुरात ‘AI निरीक्षक’ प्रणालीची सुरूवात.
– Microsoft सह भागीदारीत विकसित केलेली प्रणाली.
– वास्तविक वेळेत डेटा संकलन आणि विश्लेषण.
– गर्दीच्या घनतेवर लक्ष ठेवण्यासाठी सुधारित संगणकीय दृश्य क्षमतांचा वापर.
– राज्यभरात AI-आधारित गर्दी व्यवस्थापनासाठी महाराष्ट्राची योजना.
नागपुरात AI-आधारित गर्दी व्यवस्थापन प्रणाली
नागपुर: नागपुर पोलीसांनी ‘AI निरीक्षक’ नावाची एक नवीन AI-आधारित गर्दी व्यवस्थापन प्रणाली सुरू केली आहे, जी महाराष्ट्र विधानसभा हिवाळी सत्रादरम्यान कार्यान्वित होईल. ही प्रणाली भारतातील पहिली AI-आधारित पोलीस प्रणाली आहे, जी गर्दी व्यवस्थापनाचे कार्य करते, विशेषतः स्टॅम्पेड आणि दहशतवादी धमक्यांच्या पार्श्वभूमीवर.
प्रणालीची कार्यप्रणाली
‘AI निरीक्षक’ प्रणाली महाराष्ट्र हिवाळी विधानसभा सत्र 2025 दरम्यान कार्यान्वित केली जाईल. या प्रणालीमध्ये Microsoft Azure च्या क्लाउड इन्फ्रास्ट्रक्चरचा वापर करण्यात आला आहे, ज्यामध्ये वास्तविक वेळेत डेटा संकलनासाठी CCTV कॅमेरे, मोबाइल देखरेख वॅन्स, ड्रोन आणि बाह्य रस्त्यांवरील निरीक्षण बिंदूंचा समावेश आहे.
या प्रणालीमध्ये, नागपूरस्थित खासगी तंत्रज्ञान कंपनीच्या AI आर्केस्ट्रेशन इंजिनचा वापर केला जातो, ज्यामध्ये TensorFlow आणि PyTorch मॉडेल्सचा समावेश आहे.
अनोखी वैशिष्ट्ये
AI निरीक्षक प्रणालीमध्ये अनेक सुधारित वैशिष्ट्ये समाविष्ट आहेत:
– गर्दीची घनता मोजण्यासाठी हिट-मॅप आधारित हॉटस्पॉट ओळख.
– चक्रीय संकुचन क्षेत्रांची भविष्यवाणी करण्यासाठी पूर्वानुमानित सर्ज अलर्ट.
– असामान्य क्रियाकलापांचे ट्रॅकिंग, जसे की बेजबाबदार वस्तू किंवा संशयास्पद वर्तन.
पोलीस AI एजंट चॅटबॉट
या प्रणालीतील एक प्रमुख घटक म्हणजे पोलीस AI एजंट चॅटबॉट, जो घटनांची, FIR, संशयितांची आणि वाहनांच्या इतिहासाची तात्काळ माहिती देते. यामुळे निर्णय घेण्यात जलद मदत होते.
भविष्याचा दृष्टिकोन
CP रविंदर सिंगल यांच्या नेतृत्वाखाली, या प्रकल्पाची तयारी करण्यात आलेली आहे. सिंगल यांनी म्हटले की, “AI निरीक्षकने महाराष्ट्राला AI-आधारित गर्दी व्यवस्थापनामध्ये राष्ट्रीय स्तरावर नेण्याची क्षमता आहे.”
या प्रणालीच्या यशामुळे, नागपुरातील गर्दी नियंत्रणाची पद्धत बदलू शकते आणि महाराष्ट्राच्या अन्य भागांतही या प्रकारची प्रणाली लागू होऊ शकते.
निष्कर्ष
AI निरीक्षक प्रणालीने सार्वजनिक सुरक्षेत एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठला आहे. ही प्रणाली केवळ विधानसभा सत्रादरम्यानच नाही तर विविध सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये देखील उपयोगी ठरू शकते, ज्यामुळे जिवांच्या सुरक्षेला प्राधान्य दिले जाईल.