चीनने वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी घेतलेल्या कठोर उपाययोजनांबद्दल दिल्लीला महत्त्वाचे मार्गदर्शन दिले आहे.
मुख्य मुद्दे:
– चीनने वाहन उत्सर्जन नियंत्रणास कठोर नियम लागू केले आहेत.
– सार्वजनिक वाहतूक प्रणालीचा विस्तार केला आहे.
– जुने, उच्च उत्सर्जन करणारे वाहन थांबवले आहेत.
– औद्योगिक पुनर्रचना करुन धातु उद्योगांचे स्थानांतरण केले आहे.
– दिल्लीमध्ये वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी धोरणात्मक उपायांचा अवलंब करणे आवश्यक आहे.
चीनच्या अनुभवातून शिकण्यासारखे
चीनच्या बीजिंगने वायू गुणवत्तेत लक्षणीय सुधारणा साधली आहे, ज्यासाठी त्यांनी कठोर वाहन उत्सर्जन नियंत्रण, जुने वाहन थांबवणे आणि इलेक्ट्रिक गतिशीलतेला प्रोत्साहन दिले आहे. तसेच त्यांनी औद्योगिक पुनर्रचना, म्हणजेच भारी उद्योगांचे स्थानांतरण केले आहे आणि पूर्वीच्या कारखान्यांच्या जागांवर नवीन विकास प्रकल्प सुरू केले आहेत. या व्यापक, मोठ्या प्रमाणावर आणि तातडीच्या उपाययोजनांनी भारताच्या वायू प्रदूषणाबाबतच्या दृष्टिकोनासाठी महत्त्वपूर्ण शिक्षण दिले आहे.
बीजिंगचा अनुभव
बीजिंगने वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी अनेक टप्प्यांवर कार्य केले. चीनच्या दूतावासाच्या प्रवक्त्या यु जिंग यांनी स्पष्ट केले की, “बीजिंगने वायू प्रदूषणाचे व्यवस्थापन कसे केले?
– **पायरी 1:** वाहन उत्सर्जन नियंत्रण. चीन 6NI सारखे अत्यंत कठोर नियम स्वीकारा. उच्च उत्सर्जन करणारे जुने वाहन थांबवा.
– **पायरी 2:** औद्योगिक पुनर्रचना. 3000 हून अधिक भारी उद्योग बंद करा.
यु जिंग यांनी स्पष्ट केले की, “स्वच्छ वायु साधणे रातोरात होत नाही, परंतु ते शक्य आहे.”
भारतातील कार्यवाही
भारतातील तज्ज्ञांचे मत आहे की, भारताने वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी घेतलेल्या उपाययोजना चीनच्या तुलनेत कमी प्रभावी ठरल्या आहेत. सेंटर फॉर सायन्स अँड एन्व्हायर्नमेंटच्या कार्यकारी संचालिका, अनुमिता रॉय चौधुरी म्हणाल्या, “चीनमध्ये कार्यवाही फक्त बीजिंगमध्येच नव्हे, तर 26 शहरांमध्ये झाली. भारतात ही उपाययोजना केवळ आपत्कालीन परिस्थितीतच केली जाते.”
निष्कर्ष
दिल्लीमध्ये वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी चीनच्या अनुभवातून शिकणे महत्त्वाचे आहे. कठोर उपाययोजना आणि सार्वजनिक वाहतूक प्रणालीचा सशक्त वापर आवश्यक आहे.
पत्रकार -
