ऊस पिकातील मिलीबग (Millebug) ही एक कीड आहे,ही कीड मुख्यतः उसाच्या पिकावर आढळते आणि उसाच्या रसाचा शोषण करते, ज्यामुळे उसाची वाढ खुंटते, उत्पादन कमी होते, आणि उसामधील साखरेचे प्रमाणही कमी होऊ शकते. मिलीबगचा प्रादुर्भाव झाल्यास, ऊसाच्या झाडांवर पांढरट किंवा पिवळसर पावडरसारखा थर तयार होतो.
मिलीबगच्या प्रादुर्भावाची लक्षणे
पानांच्या तळाशी किंवा कांडांच्या जवळ चिकट पांढरट पदार्थाची उपस्थिती.
पानांचा पिवळसर रंग.
झाडांची वाढ मंदावणे.
उसामधील रसाची कमी होणे.
प्रादुर्भावाचे परिणाम
मिलीबगच्या प्रादुर्भावामुळे ऊसाच्या उत्पादनात घट येते, त्याचा प्रभाव साखरेच्या प्रमाणावरही होतो. शिवाय, उसाच्या झाडाची प्रतिकारशक्ती कमी होऊन दुसऱ्या कीटक आणि रोगांचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता वाढते.
मिलीबगला नियंत्रित करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, कारण त्याचा प्रादुर्भाव झाल्यास उत्पादनावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात.
ऊस पिकातील मिली बग (मिलीबग) कीड नियंत्रणासाठी काही प्रभावी उपाययोजना पुढीलप्रमाणे आहेत:
1. शेताची स्वच्छता ठेवा: मिली बग कीड झाडाच्या तळाशी जमिनीवर असलेल्या तणांमध्ये आणि सुकलेल्या पानांमध्ये लपून बसते, त्यामुळे शेतातील तण काढून टाका आणि स्वच्छता ठेवा.
2. प्राकृतिक शत्रूंचा वापर: क्रायसोपरला किंवा लेडी बर्ड बीटल सारख्या नैसर्गिक शत्रूंचा वापर केला जाऊ शकतो. हे कीटक मिली बगच्या संख्येवर नियंत्रण ठेवतात.
3. जैविक कीटकनाशकांचा वापर: नीम अर्क, नीम तेल किंवा बीटी जैविक कीटकनाशकांचा वापर केल्याने मिली बगचे प्रकोप कमी करता येते.
4. रासायनिक कीटकनाशकांचा वापर: गंभीर प्रादुर्भाव झाल्यास 0.05% क्लोरोपायरीफॉस, 0.2% डायक्लोरोव्होस किंवा 0.05% इमिडाक्लोप्रिडचा वापर करून नियंत्रण ठेवता येते. मात्र, रासायनिक कीटकनाशकांचा वापर करताना प्रमाण व वेळेचा विशेष विचार करावा.
5. मिली बग नियंत्रण सापळे: पिवळ्या चिकट सापळ्यांचा वापर करून या कीडला आकर्षित केले जाऊ शकते आणि नियंत्रणात ठेवता येते.
ही उपाययोजना काटेकोरपणे वापरल्यास ऊस पिकावरील मिली बग प्रादुर्भाव नियंत्रणात ठेवता येतो.
पत्रकार -
